Şömine bacası, şöminenin en önemli parçalarından biridir. Yeterli bir bacaya sahip olmak, iyi yanan bir ateşin başarısında hayati rol oynar. Bacası doğru yapılmamış bir şömine duman yapar, yeterince ısıtmaz ve zamanla yalnızca dekoratif bir süse dönüşür.
Bacanın iki temel görevi
- Dumanı dışarı taşımakYanma sonucu oluşan duman ve gazları güvenle evin dışına atmak.
- Ateşi beslemekOluşturduğu hava akımıyla (çekişle) ateşe sürekli taze hava sağlayarak şöminenin sağlıklı yanmasını desteklemek.
Bacanın çekişi, yükselen sıcak havadan gelir. Isınan duman hafifler ve bacadan yukarı doğru akar; bu akış alttan taze havanın şömineye girmesini sağlar. Bu doğal döngünün ne kadar güçlü olacağını ise birçok faktör belirler.
Doğru bir bacada sıcak duman yükselirken alttan sürekli taze hava çekilir; ateş canlı ve temiz yanar.
Baca çekişini etkileyen faktörler
Uzun bir baca, kısa bir bacaya göre daha güçlü çekiş üretir.
Her dönüş hava akımını yavaşlatır ve çekişi azaltır.
Ev içinden geçen baca daha sıcak kalır ve daha iyi çeker.
Yuvarlak kesitli bacalar kare ve dikdörtgen bacalardan daha iyi çeker.
Yalıtımlı baca uzun süre sıcak kalır, çekişi güçlendirir.
Çok sıkı yalıtılmış evlerde ateşi besleyecek hava yetersiz kalabilir.
Şömine bacası ölçüleri
Baca kesiti kullanılacak hazneye göre belirlenir. Uygulamalarımızda en sık kullandığımız ölçüler şunlardır:
| Baca kesiti | Kesit alanı | Eşdeğer yuvarlak boru çapı* |
|---|---|---|
| 20 × 20 cm | 400 cm² | ≈ Ø 22,6 cm |
| 23 × 23 cm | 529 cm² | ≈ Ø 26,0 cm |
| 25 × 25 cm | 625 cm² | ≈ Ø 28,2 cm |
* Aynı kesit alanına sahip yuvarlak borunun çapıdır. Doğru ölçü, haznenin baca çıkış çapına ve üretici önerisine göre seçilir.
Baca yüksekliği de haznenin çekişine göre belirlenir. Genel bir kural olarak baca çatının en yüksek noktasının üzerine çıkmalı ve çevresindeki yapıların rüzgâr gölgesinde kalmamalıdır. Kesin ölçüler için haznenin üreticisinin teknik föyündeki değerleri esas alıyoruz.
Doğru baca çapını belirlemek
Baca çapının, hazne veya soba çıkışının çapına yakın olması istenir. Baca gereğinden genişse duman fazla soğur, hava akımı yavaşlar ve çekiş zayıflar.
Önemli kuralBaca kesit alanı, hazne veya soba çıkışının kesit alanının üç ila dört katından fazla olmamalıdır. Mevcut bacanız çok genişse, içine daha küçük çaplı bir çelik baca borusu (astar) geçirmek en sağlıklı çözümdür.
Dirsekler ve ideal baca konumu
Bacanın yeri de en az ölçüsü kadar önemlidir. Bacayı dış cepheden değil evin içinden geçirdiğinizde baca sıcak kalır ve bacanın ısısından ek ısı olarak yararlanabilirsiniz.
Her baca, hava akımını düşüren dönüşlere sahip olabilir; ancak dönüş sayısı mümkün olduğunca az tutulmalıdır. Bir kılavuz olarak her 90 derecelik dönüş, yaklaşık 1,5 metrelik etkili baca yüksekliğini ortadan kaldırır. Bu yüzden düz ve dik bir baca her zaman en iyi sonucu verir.
Baca yapısı ve yalıtım
Yuvarlak kesitli bir baca, dikdörtgen veya kare bir bacadan daha iyi çeker; çünkü köşelerde hava akışını yavaşlatan girdaplar oluşmaz. Uygulamalarımızda baca bağlantılarında krom borular kullanıyoruz.
Yalıtımlı bir baca daha uzun süre sıcak kalır. Sıcak baca daha güçlü çeker, içinde daha az yoğuşma ve katran birikir. Islak odun yakmak ise bacada anormal katran birikimine ve baca yangını riskine yol açar; bu yüzden yalnızca kuru odun kullanılmalıdır.
Evin sızdırmazlığı ve hava ihtiyacı
Ateşin yanabilmesi için havaya ihtiyacı vardır. Evinizdeki her yakıcı cihazın yanmayı destekleyecek kadar hava alabilmesi gerekir. Yeni ve çok sıkı yalıtılmış evlerde içerideki hava ateşi beslemeye yetmeyebilir; bu durumda dışarıdan taze hava girişi planlanmalıdır.
Evinizde baca yok mu?Keşif sırasında evinizin yapısını inceliyor, gerekiyorsa şömine için yeni bir baca projelendirip uyguluyoruz. Bacanın mümkün olmadığı mekânlar için elektrikli şömineler iyi bir alternatiftir.
Baca konusunda uzman desteği
Şöminenizi yaptırırken veya yenilerken bu bilgileri aklınızda bulundurun. İdeal bacayı belirlemek için Doruk Şömine'nin tecrübesinden yararlanabilir, keşif için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Kurulum sonrası baca ve hazne kontrolleri için bakım hizmetimizi inceleyin.
